top1编程
← 返回题目
题解

棋盘

1 条题解

  • 0
    @ 2026-8-7 16:01:05

    P4899 棋盘(提高)

    解题思路

    第一步,读懂题目。 m×m 的棋盘,格子可能是红色(0)、黄色(1)或无色。要从左上角 (1,1) 走到右下角 (m,m)。相邻两个格子颜色相同不花钱,不同花 1 个金币。还可以花 2 个金币施展魔法,把下一个无色格子暂时变成你指定的颜色;但魔法不能连续用两次,而且施展魔法站上去后,必须走到一个本来就有颜色的格子,才能再次使用魔法。

    第二步,把问题看成最短路。 每一步的花费是 0、1 或 2,就像图上每条边有不同权重。我们要找从起点到终点花费最少的路径,可以用 SPFA(一种不断放松的求最短路方法)来解决。

    第三步,状态要记四样东西。 站在 (x,y) 时,需要知道:当前位置的颜色 c(0 或 1),以及当前格子是不是"用魔法变出来的"(mg=1 表示是魔法格)。用 dist[x][y][c][mg] 记录到这种状态的最少金币。

    第四步,转移规则。 从状态 (x,y,c,mg) 往四个方向看邻居 (nx,ny):

    • 邻居本来就有颜色:颜色相同花 0,不同花 1,新状态 mg=0;
    • 邻居是无色:只有当前不是魔法格(mg=0)才能施法,花 2 个金币,把它变成和自己相同的颜色 c,新状态 mg=1;
    • 如果当前是魔法格(mg=1),就再不能走到无色格子。

    第五步,取答案。 到终点 (m,m) 时,它可能本来有颜色,也可能是魔法变出来的,所以答案取 dist[m][m][c][mg] 里最小的。如果还是无穷大,说明到不了,输出 -1。

    具体例子: 样例棋盘答案 8,正是绕开无色的最优路线。

    参考代码

    // 棋盘:NOIP2017,带魔法的移动求最少金币,SPFA四维状态
    #include <iostream>
    using namespace std;
    
    int m, n;
    int g[105][105];            // -1无色, 0红, 1黄
    int dist[105][105][2][2];   // 位置,颜色,是否魔法格
    int inq[105][105][2][2];    // 是否在队列
    int qx[400005], qy[400005], qc[400005], qm[400005];
    int dx[4] = {-1, 1, 0, 0};
    int dy[4] = {0, 0, -1, 1};
    const int INF = 1000000000;
    
    int main() {
        cin >> m >> n;
        for (int i = 1; i <= m; i++)
            for (int j = 1; j <= m; j++)
                g[i][j] = -1;
        for (int i = 0; i < n; i++) {
            int x, y, c;
            cin >> x >> y >> c;
            g[x][y] = c;
        }
        for (int i = 1; i <= m; i++)
            for (int j = 1; j <= m; j++)
                for (int c = 0; c < 2; c++)
                    for (int k = 0; k < 2; k++)
                        dist[i][j][c][k] = INF;
        int col0 = g[1][1];
        dist[1][1][col0][0] = 0; // 起点自然有色
        int head = 0, tail = 0;
        qx[tail] = 1; qy[tail] = 1; qc[tail] = col0; qm[tail] = 0; tail++;
        inq[1][1][col0][0] = 1;
        while (head < tail) {
            int x = qx[head], y = qy[head], c = qc[head], mg = qm[head]; head++;
            inq[x][y][c][mg] = 0;
            for (int k = 0; k < 4; k++) {
                int nx = x + dx[k], ny = y + dy[k];
                if (nx < 1 || nx > m || ny < 1 || ny > m) continue;
                if (g[nx][ny] != -1) { // 目标是有色格子
                    int nc = g[nx][ny];
                    int w = (nc == c) ? 0 : 1; // 同色免费,异色1金币
                    if (dist[x][y][c][mg] + w < dist[nx][ny][nc][0]) {
                        dist[nx][ny][nc][0] = dist[x][y][c][mg] + w;
                        if (!inq[nx][ny][nc][0]) {
                            qx[tail] = nx; qy[tail] = ny; qc[tail] = nc; qm[tail] = 0; tail++;
                            inq[nx][ny][nc][0] = 1;
                        }
                    }
                } else { // 目标无色,只有当前非魔法格才能施展魔法
                    if (mg == 0) {
                        if (dist[x][y][c][mg] + 2 < dist[nx][ny][c][1]) {
                            dist[nx][ny][c][1] = dist[x][y][c][mg] + 2;
                            if (!inq[nx][ny][c][1]) {
                                qx[tail] = nx; qy[tail] = ny; qc[tail] = c; qm[tail] = 1; tail++;
                                inq[nx][ny][c][1] = 1;
                            }
                        }
                    }
                }
            }
        }
        int ans = INF;
        for (int c = 0; c < 2; c++)
            for (int k = 0; k < 2; k++)
                if (dist[m][m][c][k] < ans) ans = dist[m][m][c][k];
        cout << (ans == INF ? -1 : ans) << endl;
        return 0;
    }
    

    复杂度分析

    状态最多 4×m×m 个(颜色 2 种、魔法标记 2 种),每个状态有 4 个方向可以转移。SPFA 在最坏情况下每个状态可能被反复更新,但对 m≤100 的小棋盘运行很快,可视为 O(m²) 量级。空间上需要一张 4 维距离表,是 O(m²)。

    • 1